Devlet Tiyatroları’nda bir sezon daha sona eriyor. Sezonun son döneminde İstanbul DT’den bir oyun Ankara’nın konuğu oldu. İstanbul DT’nin bu sezonki en iddialı yapımlarından biri, Çöl Fırtınaları’nı Ankara Cüneyt Gökçer Sahnesi’nde izledik. Büyük prodüksiyon ve bilindik son gerçeği bu oyunda ne kadar etken, biraz bunu irdelemeye çalışalım.

Oyun ile ilgili söylenmesi gereken en temel öğe kesinlikle metne dair olmalı. Tarık Ali ve Thorvald Steen her boyutuyla çok başarılı bir metin kaleme almış. Selahaddin Eyyübi’nin Kudüs’ü savunması ve Aslan Yürekli Richard’ın önderliğindeki Haçlı Seferi konu alınmış. Yaklaşık bir buçuk saat süren ilk perdede Haçlı seferine giden süreç tüm derinliğiyle işlenirken, daha kısa olan ikinci bölümde sefer sonrası Selahaddin ve Richard’ın kişiliklerine dair irdelemelere girilmiş. Tabii metin yazarları iki bölüme de aynı titizlikle yaklaştığı için sıradan bir metnin çok daha fazlası yönetmenin eline gelmiş.

Oyunun rejisörü ise Şakir Gürzumar. Gürzumar metni sahneye taşırken tıpkı oyunun kitapçığında yazdığı gibi bir Shakespeare tragedyası üslubunu tercih etmiş. Oyunun ilk sahnesindeki Richard ve Selahaddin ile son sahnesindeki iki karakter arasında dağlar kadar fark olduğu tartışılmaz bir gerçek. İktidar, güç tutkusu ve savaşın karakterleri nasıl değiştirdiği konusu oyunun içinde ziyadesi ile iyi işlenmiş. Yönetmen bu süreci de ihtişamlı bir finalle noktalayarak da oyuna son noktayı koymuş.

Başarılı metin ise ortalama oyunculuk performansları ile sahneye aktarılmış. Ana karakterlerin iyi, yan karakterlerin ise vasat oyunculukları iyi metin sayesinde bir yere kadar tolere ediliyor. Ancak belli noktalarda performans sorunu izleyiciyi rahatsız etmeye yetiyor da artıyor. Sahnedeki Selahaddin çok başarılı. Tolga Evren, performansı ile ayakta alkışı hak ediyor. Ancak benim olmayan ve katıldığım bir tespiti de eklemeden geçmemeli. Selahaddin için Evren başarılı, ancak çok genç. Bir sahnede Selahaddin’in 50 yaşında olduğu söyleniyor ancak sahnede fit, gencecik bir Selahaddin var. Celal Kadri Kınoğlu ise Richard karakterinde fazla büyük oynayarak sahnede sakil kalıyor. Gereksiz ses yükseltmeler, hatta patlatmalar oynadığı karaktere zarar dışında başka bir katkı sağlamıyor. Bu detayları çıkarırsanız o da sahnede ayakta kalan birkaç kişiden biri, bunu da kabul etmeli. İbn-i Meymün rolünde İlkay Akdağlı ortalama, Hakan Elmasoğlu’nun karakteri Philip ise iyi oyunculuklarla sahneye aktarılmış. Cemile karakterindeki Burcu Tuna ise sahnenin en başarılı isimlerinden. Şarkılardaki ses kullanımı çok başarılı ve bazı sahnelerde karakterinin hakkını fazlasıyla veriyor. Ama zaman zaman donuk kalması sahnedeki temel eksikliklerinden birisi diyebiliriz. 

Oyunun dekor çalışmasını ise çok da başarılı bulmadım. Sahneye yansıtılan barkovizyon görüntülerindeki çözünürlük sorunu ve görüntülerin zaman zaman absürtleşmesi oyundan koparan unsurlar olarak hafızamda kaldı. Kıyafetler konusunda da yine bana ait olmayan önemli bir tespiti aktarmak istiyorum. Selahaddin karakterinin yaşadığı çadır veya her ne ise karakterlerin kıyafetlerindeki cıvıl cıvıl renkler ve yeniliğinden dolayı parlayan kumaşın sahneye uymaması da önemli bir aksaklık olarak altı çizilmesi gerekenler arasında.

Oyunun dramaturjisi ise başarılı. Sıkıcı olmayan, iyi bir tempo yakalanmış. Ancak yerden yere vurulması gereken nokta ise kılıç savaşlarındaki absürtlük. Bir grubun slow motion, bir diğerinin hızlı, hareketlerin gerçekten uzak halleri oyunun ciddiyetini kaçıran önemli bir etken.

Çöl Fırtınaları eksiklerine rağmen mutlaka izlenmesi gereken bir oyun. Dialoglarda zaman zaman boy gösteren aykırılıkları bir kenara bıraktığınızda çok başarılı bir metin mutlaka deneyimlenmeli. Tarihteki tartışmalı bir savaşa dair önemli ve ayakları yere basan oyun izleyiciden de fazlasıyla alkışı hak ediyor.

Not: Hakkında çok fazla söylendi, çok fazla yazılıp çizildi. Fazla söze de gerek yok. Bir iş cinayetinde yaşamını yitiren 301+ emekçi ve ailesi can yakmanın ötesinde hepimizi eksiltti. Eksilmelerden pek ders alan bir ülkede yaşamıyoruz elbet, ama kapitalizmin vahşiliğinin yarattığı bu tarif edilemez acıyı hiç unutmayın.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.