20 Nisan 2017 Perşembe 17:45
Küresel bir çığlık : GOR

Yayın ekibinde ise; Hikmet Akçiçek, Mahir Özkan, Efrayim Yılmaz, Mine Üçüncü, Evrim Kepenek, Cemil Aksu, İsmail Akyıldız, İbrahim Karaca, Adnan Genç, Seher Karataş gibi isimler var. Bu dergi, Hemşin Kültür, Dil, Tarih dergisi Türkiye’de anadilde yayın yapan Hemşincenin ilk ve tek dergisi. Bu zorlu süreci nasıl aştıklarını, yayın hayatına nasıl başladıklarını Hikmet Akçiçek’le konuştuk.

“Hemşince’nin yok olup gitmeye karşı attığı bir çığlık olarak 2013 yılında yayın hayatına başlayan” GOR Dergisinin yaşam serüveni nasıl başladı, bu bir araya gelişi biraz anlatabilir misiniz?

Bizler yok olmakta olan dillerin bilincindeki bir grup Hemşinli olarak 2013 Aralık ayında bir araya toplandık. Hemşin dili, kültürü ve tarihiyle ilgili sanatsal, akademik üretimlere zemin olacak ve zamanla kitap, broşür, albüm, film, video vs çeşitli yayınlar da yapabilecek bir yayın kolektifine evrilme hedefiyle, 2014 yılının Eylül ayından itibaren, GOR (İmece) adıyla, 6 ayda bir Hemşince ve Türkçe olarak yayınlanacak bir dergi çıkarmaya karar verdik.

GOR hem Hemşince hem de Türkçe yayımlanıyor. Peki, GOR’un kararını alırken sizleri en çok üzen neydi? Hemşince’nin yok olması ve unutulması mı yoksa dünya üzerinde “tekçi” zihniyete karşı durmak mıydı?

Bir araya geldiğimizde her şeyi düşündük. Günümüz toplumlarında var olan bütün halklar, dil, kültür ve inanç grupları insanlık tarihinin ortak mirasıdır. Yeryüzündeki bütün dil, kültür ve inançların var olma, kendini geliştirme ve yarınlara taşıma hakkı temel insan haklarındandır. Tarihte birçok dil ve kültür yok oldu, birçok dil ve kültür de yok olma tehdidi altındadır. Ülkemizde Hemşin dili ve kültürü ile birlikte birçok dil ve kültür de yok olma tehdidi ile karşı karşıya. Bu durum BM raporlarıyla da belgelendi. Son 150 yılda ulus devletlerin halkları homojenleştirmeyi hedefleyen tek dil, tek millet, tek devlet politikaları ve kapitalizmin üretimi merkezileştirmesi sonucu, kırsal alandan metropollere doğru yaşanan göçler, değişik halklar, dil ve kültür grupları için asimilasyon tehdidini çok daha yakıcı hale getirdi. Bir amacımız da buna karşı duruştur, GOR buna karşı yayın hayatına başladı. Ulus Devlet kavramına yüklenen anlam, etnik kültürlerin boğulmasına kapı araladı, oysa özel bir etniğe dayanma zorunluluğu yoktu. Kendi kapitalist pazarı üzerinde yükselebilir, tek etniğin değil ama bu ülkede yaşamakta olan her etniğin ulus devleti olabilirdi. Yani her etnik kültür kendine ait olanı koruma ve geliştirme imkanına kavuşabilirdi. Burada kültürel bir vurgudur yaptığımız.

Tüm bunlara karşı duruş sizleri umutlandırıyor olmalı... Yıllarca anadil tartışmalarına da bakarsak, siz nasıl yorumluyorsunuz?

Elbette... Giderek yok olma riski, dil ve kültürlerin kendini koruma ve geliştirme reflekslerini de harekete geçiriyor, değişik halklar ve kültürlerden insanlar örgütleniyor, kendi kültür ve dillerinin yaşatılması ve yarınlara taşınması için farklı biçimlerde mücadele ediyorlar. Günümüzde yok olmakta olan dil ve kültürleri yaşatmanın yolu bu dillerin; eğitim, kültür, sanat, ticaret vs. gibi modern yaşam alanlarında kullanılmasından geçiyor. Ana dillerin kamusal hak olarak yasal güvenceye kavuşturulması, anadilin öğrenilmesi, anadilde eğitim, kültürel, sanatsal üretimler ve yayın faaliyeti bu mücadelenin önemli alanlarındandır.

Dergiye dönersek, yayın politikasınız nedir?

Gor Dergisi; objektif, akademik ve bilimsel kriterlere bağlı, resmi ideolojilerden bağımsız, ırkçılığa ve asimilasyona karşı, nefret, şiddet ve cinsiyetçi söylemlerden uzak bir yayın çizgisi izliyor ve izleyecek.

Peki, bu ihtiyaç nereden doğdu?

Hemşin kültürü, dili ve tarihi alanında yayın ihtiyacını epeydir duyuyorduk. 1 Aralık 2013'te Hemşin Kültürü ve Yaşatma Derneği'nin (HADİG) çağrısıyla İstanbul'da konuyla ilgili 25 civarında kişinin katıldığı bir toplantı yapıldı. Bu toplantıda bir dergi çıkarılması ve bu amaçla yürütülecek çalışmaların zamanla kültürel, sanatsal, akademik üretimler yapacak bir kolektife dönüştürülmesi fikri benimsendi. Bu toplantıda görevlendirilen ekip gerekli çalışmaları yaparak 2014 Ekim ayında GOR Hemşin Kültür Dil ve Tarih Dergisinin ilk sayısını çıkardı.

GOR Hemşince’de İmece anlamında... Dergi bu anlamda amacına ulaşıyor mu?

Gor’un amaçlarını "var olan kültürel mirası belgelemek, Hemşin dili, tarihi, kültürü konusunda tartışma ve bilgilenme sürecine öncülük ederek farkındalık yaratmak, Hemşin dilinde edebi, kültürel, sanatsal, akademik üretime vesile olmak ve Hemşince okuryazar yaratmak" olarak özetleyebiliriz.

Hemşin kültürünü işleyen başka dergiler var mı, GOR’un onlardan farkı ne?

Merkezine Hemşin kültürünü alan dergilere rastlanmıyor veya turizm amaçlanırken arada folklorik değinmelere de dokunuluyor. Daha önce Hopa'da şimdi GOR yayın ekibinde de olan Cemil Aksu ve arkadaşlarınca 2008-2010 yılları arasında yayımlanan “Bir Yaşam” dergisinin bazı sayılarında Hemşince masal, mani gibi türlerde yazılara rastlanıyordu, ancak özel olarak Hemşin kültürü alanında ve Türkçenin yanı sıra yayın dili Hemşince olan ilk ve tek dergi GOR.

Hemşince okuryazar bulmak zor olmuyor mu?

Oluyor tabii ki... GOR’da Hemşinceyi Latin harfleriyle yazıyoruz. Hemşince daha önce yazı dili olarak kullanılmadığı için Hemşince okuryazar konusunda sıkıntılar yaşıyoruz. Dergimiz 1000 adet basılıyor ve kendi imkanlarımızla dağıtıyoruz. Derginin profesyonel kadrosu yoktur. Okur kitlemiz çoğunlukla Hemşinliler ve Hemşin kültürüne ilgi duyan kişilerdir. Dergimiz bu amaç doğrultusunda son olarak Nisan 2017 de 5/6 sayısını yayımladı. Üçüncü sayımızdan itibaren dil, tarih ve kültür dosya konularını işledik. Her sayıda yazan yazarlarımızın yanı sıra, arada bir yazı katkısı olanlar da var.

Son olarak neleri eklemek istersiniz?

Hemşin kültürü, dili, tarihi alanında kültürel, sanatsal, akademik çalışmaları olan veya bu konulara ilgi duyan dostlarımızı bizimle iletişime geçmeye, dergimize yazı ve çalışmalarıyla destek olmaya davet ediyoruz. Hemşin kültürü için atılan bu son çığlığa kulak veren, bilimsel objektiflik içeren ve resmi ideolojilere yaslanmayan çalışmalar, dergimizi zenginleştirecektir.

Gülşen İşeri/ insanhaber

Son Güncelleme: 21.04.2017 12:22
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.