27 Eylül 2017 Çarşamba 12:22
TDK'dan yeni Türkçe kelimeler: Petrole yer yağı, doğalgaza yer gazı...

Türk Dil Kurumu (TDK), günlük hayatta kullanılan bazı yabancı sözcüklere yeni Türkçe karşılıklar belirledi. Petrol kelimesine "yer yağı", doğalgaza ise "yer gazı" karşılıkları bulundu.

Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Mustafa Sinan Kaçalin yaptığı açıklamada, "TDK Yabancı Kelimelere Karşılıklar Çalışma Grubu" tarafından vatandaşlardan gelen öneriler dikkate alınarak, bazı yabancı sözcüklere belirlenen yeni Türkçe karşılıklar hakkında bilgi verdi.

Türkçe karşılıkları belirlerken, kelimenin kısaltılabilirliği, kısaltığında başka bir sözcüğün anlamıyla karışıp karışmadığı, telaffuzu ve toplumdaki yansımasına yönelik detaylı incelemeler yaptıklarını belirten Kaçalin, çalışmalar kapsamında bazen yazı dilinde "kısa mesaj" şeklinde kullanılan SMS'nin Türkçe karşılığının "kısa bilgi" veya "kısa haber" olarak belirlendiğini bildirdi.

Yabancı kökenli "doğalgaz" ve "petrol" kelimeleri için de Türkçe karşılıklar belirlediklerini anlatan Kaçalin şunları kaydetti:

"Doğalgaz kelimesi çok tercüme ve itici bir şey, yani doğalıyla bir şey anlaşılmıyor. Havadaki gazlar da doğalgaz. Orada bir cehalet var. Yer gazı anlaşılabilirlik ve anlatılabilirlik bakımından daha Türkçedir. Elbette 'Ben istemiyorum, ben bunu kullanıyorum' denilebilir. Yani Dil Kurumuna hem sorarlar, ondan sonra da karşı çıkarlar ya da sormazlar, söylersiniz yine karşı çıkarlar. Özetle doğalgaz yerine 'yer gazı' daha Türkçedir. Petrolü de Türkçeleştirebiliriz. O da eski metinlerimizde 'yer yağı' olarak geçiyordu."

SMOOTHIE'NİN KARŞILIĞI KARSANBAÇ

Kaçalin, "smoothie" ismiyle kafelerin menülerinde sıklıkla rastlanan ve özünde buzla meyve şuruplarının çekilmiş hali olan içeceğin Türkçe karşılığının, Anadolu'da kullanılan "karsanbaç" kelimesi olarak belirlendiğini söyledi.

İlk kez 10 sene önce bir vatandaştan duyduğu bu kelimenin bazen "kar helvası" olarak isimlendirildiğini de ifade eden Kaçalin, TDK uzmanlarının yaptığı çalışmalarda bu kelimeyi uygun gördüğünü kaydetti.

JÜLYEN YERİNE "ŞERİT DOĞRAMA"

Kaçalin, mutfak literatürüne bir doğrama biçimi olarak yerleşen "jülyen" için ise "şerit doğrama" karşılığının bulunduğunu bildirdi. Türkçeye Fransızca, Arapça kelimelerin de geçtiğini ve bunun normal olduğunu vurgulayan Kaçalin, dil çalışmalarında "Bu kelime başka bir dilden, o halde atalım" yaklaşımının söz konusu olmadığını, "ince ince bölme" anlamı da bulunması nedeniyle "şerit" kelimesinde karar kılındığını anlattı.

HYPERLOOP YERİNE "HIZ KOVANI"

Kaçalin, Amerikalı girişimci Elon Musk tarafından yeni nesil ray ötesi sistemle geliştirilmekte olan ve geleceğin ulaşım aracı gözüyle bakılan "hyperloop" için "hız kovanı" karşılığının belirlendiğini ifade etti.

"Hyperloop" kelimesinin kendilerini çok uğraştırdığını belirten Kaçalin, "kapsül", "boru", "yuvar" gibi tartışma ve değerlendirmelerin sonucunda "hız kovanı" kelimesinin ağır bastığını kaydetti.

STORE YERİNE "SARMA PERDE"

Kaçalin, perdecilikte sıklıkla kullanılan ve günlük hayatta konuşma diline de yerleşen "store" kelimesine ise "sarma perde" karşılığını bulduklarını söyledi. "Gölgelik", "yaylı perde" gibi isimlerin de tartışıldığını bildiren Kaçalin, en sonunda bu isimde karar kıldıklarını dile getirdi.

Son Güncelleme: 26.12.2017 17:16
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.